Stomatologia

Kilka ciekawostek na temat stomatologii...

Stomatologia zachowawcza

Głównym celem stomatologii zachowawczej jest zachowanie naszych zębów w dobrym stanie,
czyli kontrola ich stanu i naprawa ubytków, jeżeli zachodzi taka potrzeba.

Jak sama nazwa wskazuje, głównym celem stomatologii zachowawczej jest zachowanie naszych zębów w dobrym stanie. Ponieważ zęby stale pracują i są narażone na urazy mechaniczne jak i chemiczne, ważnym jest by regularnie kontrolować ich stan i naprawić ubytki, jeżeli zachodzi taka potrzeba.

Dzisiejsza dieta, nasycona cukrami i kwasami (w zasadzie dowolny napój gazowany czy nawet sok pomarańczowy), sprawia, że dbanie o zęby staje się sprawą priorytetową. Pamiętajmy, że żadne sztuczne tworzywo wykorzystane do odbudowy części lub całego zęba nigdy nie będzie tak wytrzymałe jak prawdziwy ząb. Wiele osób odczuwa lęk przed wizytą u lekarza stomatologa. Wynika to po części ze złych doświadczeń oraz z przekonania, że leczenie zęba jest bardzo bolesne. Skutkuje to tym, że odwlekamy wizytę u dentysty tak długo jak się da. Brak kontroli stanu uzębienia nie pozwala na wykrycie i usunięcie próchnicy w zarodku (plamy demineralizacyjne – bardzo wczesne stadium próchnicy – można leczyć za pomocą preparatów odbudowujących tj. zawierających fluor), co sprawia, że ubytek w zębie powiększa się. W pewnym momencie chory ząb zaczyna boleć, ale dla wielu osób także to nie jest dostateczną motywacją do wizyty w gabinecie stomatologicznym. Z czasem ból staje się nieznośny i nie ma odwrotu. Podczas wizyty okazuje się, że ubytek jest tak głęboki, że bez „wiercenia” się nie obejdzie. Im głębiej lekarz musi wiercić, tym bardziej podrażniane jest naturalne unerwienie zęba i tym większy ból odczuwamy (osobom wrażliwym na ból zęba polecam znieczulenie przed leczeniem – małe ukłucie i brak bólu aż do końca wizyty). Naturalnym jest, że nie chcemy odczuwać bólu, ale nasze własne działania i odwlekanie wizyty u dentysty często sprawiają, że uniknąć się go nie da.
Wbrew mniemaniu niektórych osób, stomatolodzy nie lubią wyrywać zębów. Usunięcie chorego zęba to ostateczność – potem trzeba uzupełnić brakujący ząb, co nie jest takie proste i może wiązać się z dodatkowymi kosztami.


By tego uniknąć, stomatolodzy zalecają regularne wizyty kontrolne. Jeżeli na zębie pojawi się próchnica, jej usunięcie staje się właściwie zabiegiem kosmetycznym, który jest zdecydowanie mniej stresogenny dla pacjenta. Pamiętajmy zatem by na kontrolę stanu zębów zgłaszać się nie rzadziej niż co 6 miesięcy. Na pewno będzie to korzystniejsze dla portfela, a przede wszystkim mniej bolesne.

 

Protetyka

W protetyce chodzi o to, by naprawić uszkodzone zęby bądź uzupełnić braki w taki sposób,
by było to dla pacjenta jak najmniej odczuwalne i jednocześnie satysfakcjonujące.

Protetyka to dziedzina stomatologii zajmująca się odbudową braków uzębienia oraz przywracaniem ładnego wyglądu zębów.
Nie będzie niczym nowym, gdy powiemy, że zęby się niszczą wraz z upływem czasu. W odróżnieniu od wielu gatunków zwierząt, człowiekowi stałe uzębienie musi wystarczyć na całe życie.
Niestety dzisiejsza dieta zawierająca cukry, sole i kwasy, a także szybki tryb życia sprawiają, że wielu z nas musi skorzystać prędzej czy później z pomocy stomatologa, który zajmuje się protetyką.
W wielkim skrócie w protetyce chodzi o to, by naprawić (odbudować) uszkodzone zęby bądź uzupełnić braki w uzębieniu w taki sposób, by było to dla pacjenta jak najmniej odczuwalne i by zapewnić mu pełną satysfakcję z zabiegu.

W zależności od preferencji i możliwości finansowych pacjenta, protetyka oferuje wiele różnych możliwości:

  • odbudowa kompozytowa zęba z użyciem włókna szklanego;

  • wkłady koronowo-korzeniowe;

  • mosty;

  • korony;

  • licówki porcelanowe;

  • protezy częściowe i całkowite osiadające;

  • protezy szkieletowe.

Zadaniem stomatologa jest ocenienie stanu uzębienia oraz przedstawienie pacjentowi najlepszych opcji odbudowy. Po zatwierdzeniu przez pacjenta wyboru, stomatolog musi zaplanować leczenie zarówno pod kątem osadzenia/zamocowania odbudowywanego elementu (zęba, zębów) jak i estetycznym, tak by odbudowane części uzębienia były jak najbardziej zbliżone wyglądem do zębów sąsiadujących. Dzięki temu całość będzie wyglądała naturalnie i będzie niezauważalna. Lekarz dobiera nie tylko kolor zęba (odcień szkliwa), ale również modeluje jego kształt.
W procesie odbudowy zęba/zębów udział bierze również technik stomatologiczny, który przygotowuje protezę/wkład zgodnie z wytycznymi otrzymanymi od lekarza. Taka proteza jest następnie dopasowywana przez lekarza stomatologa i osadzana w przeznaczonym dla niej miejscu wśród zębów pacjenta.

Warto pamiętać!

Warto jest pamiętać, że odbudowany ząb jest dla ludzkiego organizmu ciałem obcym i nigdy nie będzie zachowywał się jak prawdziwy. Największy komfort użytkowania zapewniają prace osadzane na stałe (korony i mosty), gdyż niejako zastępują ząb oryginalny w jego miejscu osadzenia. Zdecydowanie mniej przyjazne dla pacjenta są protezy, gdyż wymagają codziennego zakładania i zdejmowania.
Dokładne informacje na temat możliwych wyborów oraz ich wad i zalet przekazuje zawsze lekarz stomatolog w oparciu o indywidualny stan uzębienia pacjenta.

 

Endodoncja

Leczenie endodontyczne (potocznie znane, jako leczenie kanałowe lub kanałówka) służy ratowaniu zębów, których miazga obumarła lub jest w stanie zapalnym.

Leczenie endodontyczne (potocznie znane, jako leczenie kanałowe lub kanałówka) służy ratowaniu zębów, których miazga obumarła lub jest w stanie zapalnym. Jest to alternatywa to ekstrakcji (usunięcia) zęba, po której pacjent jest skazany na dalsze leczenie protetyczne (proteza, most).

Na zdjęciu obok przedstawiona została schematyczna budowa zęba. Z zasady nie zastanawiamy się nad naszymi zębami dopóki coś nie zaczyna nam dolegać. Jeżeli jest to tylko próchnica (ubytek wierzchniej warstwy zęba – szkliwa i zębiny, w wyniku którego drażnione są zakończenia nerwowe i odczuwamy ból), zazwyczaj wystarczy mechaniczne usunięcie próchnicy i założenie wypełnienia kompozytowego.
Niestety czasem próchnica sięga tak głęboko w głąb zęba, że dochodzi do nieodwracalnego zapalenia miazgi. W rzadkich sytuacjach udaje się zapanować nad zapaleniem przy użyciu tymczasowego wypełnienia zawierającego tlenek cynku (posiadający właściwości regenerujące), jednak najczęściej wymagane jest leczenie kanałowe. Ten rodzaj leczenia polega na otworzeniu zęba i usunięciu miazgi z komory zęba oraz z kanałów korzeniowych. Stąd bierze się nazwa tej procedury – lekarz stomatolog musi usunąć miazgę przy użyciu specjalnych narzędzi. Dawniej ten etap leczenia poprzedzany był zatruwaniem miazgi, lecz obecnie jest to coraz rzadziej praktykowane. W dalszej kolejności lekarz wypełnia kanały za pomocą specjalnych ćwieków gutaperkowych z uszczelniaczem. Z racji podrażnienia nerwów na końcach kanałów zębowych pacjent przez kilka dni może odczuwać ból, który jednak szybko ustępuje.

Leczenie endodontyczne przeprowadzane jest w znieczuleniu miejscowym, więc nie należy obawiać się bólu w trakcie zabiegu. Ważne jest natomiast by pamiętać, że jest to na tyle poważny zabieg (dla zęba), że konieczne są wizyty kontrolne, ustalane indywidualnie z lekarzem prowadzącym. Stosowanie się do grafiku wizyt kontrolnych pozwala na obserwację zęba pod kątem skuteczności leczenia i przeciwdziałać ewentualnym powikłaniom. Pamiętajmy, że leczenie kanałowe jest zawsze leczeniem warunkowym i nigdy nie ma 100% pewności, że się powiedzie. Często jest to jednak jedyna metoda uchronienia zęba przed usunięciem więc warto podjąć ryzyko.
Po usunięciu miazgi, a więc substancji odżywiającej ząb, korona staje się delikatna i wrażliwa na urazy mechaniczne. Konieczne może okazać się dalsze leczenie protetyczne w celu zachowania zęba.

 

Stomatologia dziecięca

Stomatologia dziecięca to dział stomatologii zajmujący się najmłodszymi pacjentami. Uczymy jak dbać o ząbki, leczymy ubytki i pokazujemy, że nie należy się bać dentysty.

Stomatologia dziecięca to dział stomatologii zajmujący się najmłodszymi pacjentami. Już pierwsze ząbki naszych maluchów są narażone na próchnicę. Zęby mleczne są delikatniejsze niż zęby stałe, do tego trudno wytłumaczyć dziecku, że mycie zębów jest bardzo ważne, a rodzice czasem nie mają już siły do walki z opornymi maluchami. Te wszystkie czynniki mogą prowadzić do powstawania ubytków.
Naszym zadaniem, jako stomatologów, jest nie tylko leczenie zębów maluchów, ale również oswajanie dzieci z gabinetem i uświadamianie rodziców, że na wczesnym etapie wychowania dziecka to na nich spoczywa obowiązek utrzymywania należytej higieny jamy ustnej ich dzieci.

Bardzo ważne jest, by już od pierwszych tygodni życia dziecko miało świadomość, że ktoś wkłada im do buzi szczoteczkę (na początku jest to silikonowa nakładka na palec, potem szczoteczka do zębów) i myje zarówno dziąsła jak i pierwsze ząbki. W ten sposób dziecko uczy się, że buzię myje się też od wewnątrz i z czasem zaczyna traktować to jako rzecz oczywistą. Wytrwałość rodziców procentuje, gdy dziecko jest starsze. Wszyscy rodzice wiedzą jak trudno jest przekonać do czegoś 2-3 latka, jeżeli nie jest to po jego myśli. Dlatego tak ważne jest wprowadzenie dokładnego mycia zębów dużo wcześniej, tak by dziecko nie znało innego stanu rzeczy.
Czasem jednak, mimo jak najlepszych chęci, dochodzi do sytuacji, gdy trzeba odwiedzić stomatologa. Takie pierwsze wizyty najczęściej mają charakter badania i nie ma się czego bać. Ważne jest by dziecko miało tego świadomość i nastawiać je, że będzie to przygoda a nie coś nieprzyjemnego. Niestety bardzo wielu dorosłych ma problem ze swoimi własnymi lękami przed dentystą i przelewają, często nieświadomie, te obawy na dzieci. Straszenie dentystą na pewno nie pomoże maluchowi zebrać się na odwagę podczas wizyty. Dla niego już samo pójście do gabinetu to wielkie przeżycie. Dlatego pamiętajmy, by do sprawy podchodzić pozytywnie.

Jest kilka sposobów na przełamanie lęków malucha. Przed wizytą dobrze jest rozmawiać z dzieckiem o tym, że wkrótce razem pójdziemy do Pani doktor, która pokaże nam gabinet a w zamian my jej pokażemy ząbki. Często pomaga wspólne oglądanie sobie zębów w lusterku. Najpopularniejsi bohaterowie naszych maleństw też chodzą do dentysty i się wcale nie boją (np. świnka Peppa, obok).
Ważne, żeby przekonać dziecko, że wizyta u dentysty to nic strasznego. Można pooglądać gabinet, porozmawiać z panią doktor, i jeszcze dostać fajną naklejkę dla dzielnego pacjenta.
A jeżeli już trzeba będzie naprawić ząbek, który się popsuł, Pani doktor pozwoli nam wybrać sobie kolor wypełnienia, którym można się potem chwalić w przedszkolu/szkole kolegom i koleżankom.

Rodzice muszą pamiętać, że w dużej mierze to od nich zależy, jak do wizyt u dentysty będą podchodziły ich dzieci. Dlatego tak ważne jest by nie zrazić ich już na początku i w zamian pokazać, ze chodzenie do dentysty jest OK, bo czeka nam na nas miła Pani, która przypilnuje by nasze ząbki były zdrowe i uśmiechnięte.


 

 

Profilaktyka

... czyli krótko o tym, jak dbać o zęby...

Profilaktyka w stomatologii to, najprościej rzecz ujmując, szereg czynności, które sprawią, że nasze zęby będą zdrowe. Pozwalają na unikniecie bądź odsunięcie w czasie takich problemów jak próchnica, choroby dziąseł, abrazja szkliwa i inne.
Profilaktyka może przyjmować różne formy, np. codzienne szczotkowanie zębów i coroczne oczyszczanie w gabinecie stomatologicznym. Jest szczególnie ważne by uczyć dzieci jak ważne jest dbanie o higienę jamy ustnej, i to już od najmłodszych lat. Zaoszczędzi im to dużo problemów w przyszłości.
Podstawową czynnością powinno być codzienne szczotkowanie zębów pastą z fluorem. Minimalnie dwa razy (rano, wieczór) dziennie. Większość dentystów zaleca szczotkowanie zębów 3 razy dziennie. Pamiętajmy, że szczoteczki się zużywają i powinny być wymieniane średnio co trzy miesiące.
Po umyciu zębów dobrze jest skorzystać z płynu do płukania ust, który zabije pozostałe po szczotkowaniu bakterie.

Pamiętajmy o przeglądach stomatologicznych raz, dwa razy do roku. Pozwolą one wyłapać wszelkie oznaki chorych zębów lub dziąseł i rozpocząć ich leczenie. Dodatkowo podczas wizyty stomatolog może przeprowadzić zabieg usuwania kamienia nazębnego (scaling bądź piaskowanie zębów).
Wreszcie powinniśmy pamiętać o zróżnicowanej diecie, która zapewni zębom właściwe składniki odżywcze.
Jak już wcześniej wspominałam, profilaktyka jest szczególnie ważna w przypadku dzieci, gdyż:

  • uczy jak dziecko powinno dbać o zęby w przyszłości;

  • zapewnia, że zęby mleczne i nowe zęby stałe wyrosną zdrowe i silne;

  • ułatwia życie rodzicom. Maluch z bólem zęba to wyzwanie zarówno dla rodzica jak i dla lekarza. W takiej sytuacji lepiej jest zapobiegać, niż leczyć.